Accessoires voor de flitsinstallatie

Middencontact-flitsadapter

Flitsschoenadapter voor Sony/Minolta

Radiografische flitsontsteker

Lampstatieven

Lichtvoering

Flitsparaplu’s

Softboxen

Reflectieschermen

Snoot

Kleppenset

Patroonprojector

Kleurenfilters

Minislaveflitser

Lichtnetslaveflitsers

Studio-inrichting

Opnametafels

Achtergrondfolie

Achtergrondddoek

Chromakey

Achtergrondpapier

Achtergrond ophangsysteem

Mobiele achtergrondstandaards

Opnametent

Accessoires voor de flitsinstallatie

Middencontact-flitsadapter

Een camera die met externe flitsers kan werken is herkenbaar aan de middencontact-flitsschoen (hotshoe) bovenop de camera. (afbeelding middencontact)

Om een flitskabel aan de camera te kunnen aansluiten is een verloopschoen nodig waar de kabel op aangesloten kan worden: de flitsadapter. Deze wordt op de flitsschoen van de camera geplaatst.

Er hoeft maar één flitser aan de camera te worden gekoppeld; andere flitsers worden automatisch ontstoken door de ingebouwde slave.

Flitsschoenadapter voor Sony/Minolta

Sony en Minolta camera’s hebben geen standaard flitsschoen maar een speciaal type. Om uw flitskabel of draadloze ontsteker op deze camera’s te kunnen gebruiken dient de speciale Sony/Minolta flitsadapter op de flitsschoen van de camera te worden geplaatst.

Radiografische flitsontsteker

Flitskabels zijn vaak een bron van ergernis en ongelukken. Veel makkelijker en veiliger werkt het met deze draadloze flitsontsteker. Het zendertje komt op de flitsschoen van de camera, de ontvanger op een van de flitsers. Zender werkt op iedere digitale reflex voorzien van een standaard flitsschoen (hotshoe), zoals Canon, Nikon, Pentax, Olympus, Sigma, Leica, enz.

Bij Sony/Minolta moet nog de speciale flitsschoenadapter worden gebruikt.

Bij mode- en portretfotografie is het prettig om snel te kunnen werken. Als fotograaf wil je snel een ander standpunt kunnen kiezen. Een statief is dan onhandig. De kans op bewegingsonscherpte is erg klein, omdat de flitsduur zeer kort is en feitelijk de belichtingstijd bepaalt.

Flitskabels zijn bij dit soort fotografie onhandig en zelfs gevaarlijk. Daarom is een radiografische flitsontsteker een onmisbaar accessoire.

Lampstatieven

Lampstatieven zijn er in staal en aluminium. Stalen lampstatieven genieten veruit de voorkeur, omdat ze meer stabiliteit bieden. Hun buizen zijn ook dikker dan die van aluminium, waardoor ze niet gaan zwaaien. Tevens hebben de voeten een betere spreidstand.

De geveerde uitvoeringen zorgen ervoor dat de flits- of lampkoppen niet met een klap kunnen neerkomen, wat de lampen voor voortijdig uitvallen behoedt.

De verrijdbare statieven zijn aan te bevelen als er veel met lamp-opstellingen wordt gevarieerd. Gewone lampstatieven kunnen verrijdbaar worden gemaakt door er een wielenset (als accessoire leverbaar) onder te plaatsen.

Met de studio-boom kunt u een lichtbron boven het object brengen, bijvoorbeeld een flitskop met softbox.

Speciaal voor verlichting van de achtergrond zijn er ook extra lage verlichtingsstatieven.

Lichtvoering

Flitsparaplu’s

Een flitsparaplu is makkelijk in- en uitklapbaar, en daarom erg geschikt voor opnamen op locatie, of voor toepassingen waarbij de installatie steeds moet worden opgeborgen.

Er zijn drie uitvoeringen, in 82 en105 cm doorsnee:

- wit: voor algemeen gebruik, met een goede lichtverstrooiing bij objecten op korte afstand

- zilver: reflecteert meer licht en werkt iets minder diffuus dan de witte. Verplaatsing geeft sneller een zichtbare verandering in de uitlichting.

- transparant: wordt gebruikt met de paraplu naar het onderwerp toe. Geeft een vrij laag rendement, maar wel het meest diffuse effect en kan zeer dicht bij het onderwerp worden gebruikt. Voor portable toepassingen een goed alternatief voor een softbox, omdat hij sneller transportklaar is.

Naast de standaard paraplu’s zijn er de luxe Eclipse flitsparaplu’s. Een extra afdekking aan de binnenzijde gaat over de baleinen heen en de nog zichtbare delen ervan zijn wit gemaakt. Deze paraplu’s geven geen storende extra reflecties en een hoog lichtrendement. Leverbaar in zilver en wit, in 80, 112 en 150 cm diameter.

Een speciale uitvoering is de zogenaamde brolley, een grote flitsparaplu die met een lichtdoorlatend scherm kan worden afgesloten, waardoor hij in grote lijnen als een softbox werkt. Brolleys zijn snel in- en uitklapbaar.

De flitsparaplu heeft als voordeel dat hij makkelijk mee te nemen is en snel in- en uitgeklapt kan worden. Naast de open flitsparaplu (rechts) is er ook de brolley, een flitsparaplu die aan de open zijde een diffusiescherm heeft, waardoor hij als softbox werkt.

Softboxen

Softboxen zijn afgesloten reflectoren, met aan de voorzijde mat doorschijnend materiaal dat het licht verstrooit. De verzachtende werking wordt sterker naarmate de afstand tot het onderwerp korter is en naarmate het lichtvenster van de softbox groter is dan het onderwerp.

Softboxen zijn er in vierkante, ronde en rechthoekige vorm. De keuze van de vorm heeft betrekking op de vorm van het onderwerp en de manier waarop het moet worden uitgelicht. Met een smalle, lange softbox kun je ervoor zorgen dat het diffuse licht het onderwerp schuin van voren bestrijkt, maar niet richting achtergrond gaat. In glanzende objecten is de vorm van de softboxen vaak goed te zien, en dat kan ook bepalend voor de keuze zijn.

De standaard softboxen zijn bedoeld voor permanente opstelling.

De EZ-softboxen zijn snel uitklapbaar, als een paraplu, en zijn daarom handiger als ze regelmatig moeten worden opgeborgen en/of meegenomen. Bij gebruik van deze softboxen moet de reflerxtor van de flitser worden verwijderd. De uitvoering met teruggetrokken voorzijde (recessed front) geven een extra nauwkeurige afscherming van het licht. De bare bulb uitvoering heeft een of meer vlakken van transparant materiaal, waardor een deel van het licht via bijvoorbeeld het plafond wordt gericht.

Een grote softbox boven het onderwerp, op een relatief hoge lichtopbrengst ingesteld, zorgt voor een natuurlijke lichtval. Het gerichte licht schuin van achter het model zorgt voor lichtaccenten, die haar losmaken van de achtergrond. Rechts staat het hoofdlicht. Daarachter (alleen de pootjes van het lampstatief zijn zichtbaar) staat een flitser die de achtergrond extra licht maakt.

Reflectieschermen

Het ophelderen van schaduwen kan ook gebeuren met reflectieschermen. Ze geven echter veel minder mogelijkheden dan een extra lichtbron. Toch kunnen reflectieschermen goed van pas komen om plaatselijk nog wat aan schaduwcontrole te doen of reflecties weg te werken. Ze zijn er in vele maten en grootten en het is handig om er een paar in verschillende grootte bij de hand te hebben. De volgende kleuren zijn leverbaar:

- wit, voor een neutrale lichtverstrooiing

- zilver, voor een neutrale lichtverstrooiing, met iets minder zacht licht als de witte uitvoering

- goud, als zilver, maar dan met een warme tint, veel gebruikt voor portretten

- wit transparant, om tussen (gerichte) lichtbron en onderwerp te plaatsen, bijvoorbeeld als een reportageflitser als extra lichtbron wordt ingezet.

De standaard reflectieschermen worden geleverd in popup-uitvoering: ze spreiden zich door middel van een verenstalen band automatisch uit en zijn makkelijk in een foedraal op te bergen. Heel handig zijn de 5-in-1 reflectieschermensets, verkrijgbaar in drie maten.

Voor de popup-reflectieschermen zijn houders leverbaar, waarmee ze op een statief kunnen worden bevestigd

De Flex-reflectieschermen worden met spreiders gespannen, en zijn uitsluitend bedoeld voor plaatsing op een statief.

Snoot

De snoot (snoet) is een conusvormig voorzetstuk, waarmee het licht sterk kan worden gebundeld, voor zeer plaatselijke verlichtingseffecten. Wordt de grid (honingraat) erin geplaatst dan wordt de lichtbundel scherper begrensd: het randverloop van licht naar donker wordt abrupter.

Kleppenset

De kleppenset wordt op de flitser geplaatst, wanneer hij voor gericht licht wordt gebruikt (dus zonder paraplu of softbox, met de flitsbuis naar het onderwerp toe).  Met de kleppen kan de lichtbundel goed worden afgeschermd, zodat er alleen licht komt waar het ook gewenst is.

De kleppenset kan ook worden geleverd in een set met kleurenfilters en een honingraat. De honingraat zorgt ervoor dat het extra gericht wordt: er ontstaat minder strooilicht naar de randen toe.

Patroonprojector

De patroonprojector is een spotvoorzetstuk, waarmee een uitgesneden patroon op een achtergrond kan worden geprojecteerd. In de speciale houder kan folie, dun metaal of een ander hittebestendig materiaal worden geplaatst. De projector heeft een optisch systeem, waarmee de scherpte van de projectie kan worden geregeld.

Kleurenfilters

Deze set gekleurde folies wordt gebruikt om het licht te kleuren, voor vervreemdende effecten of om de achtergrond of ondergrond (bij een opnametafel) van een tint te voorzien.

Minislaveflitsers

Om plaatselijk wat extra licht toe te voegen kunnen minislaveflitsers worden gebruikt. Het zijn zeer kleine, met batterijtjes gevoede flitsertjes, die makkelijk uit het zicht kunnen worden geplaatst. Door de ingebouwde slave-cel flitsen ze automatisch mee.

Lichtnetslaveflitsers

Studio-inrichting

Opnametafels

Grote objecten moeten  in de studio op de grond staan, maar bij kleine objecten is het natuurlijk veel makkelijker om vanaf een tafel te werken, op een normale werkhoogte. Dat is één van de redenen om een opnametafel te gebruiken. Nog belangrijker is de mogelijkheid een gewelfde achtergrond te gebruiken, zodat ondergrond en achtergrond vloeiend in elkaar overlopen. Zo is het makkelijk een min of meer egale achtergrond te creëren, zonder storende scheidingslijnen. Zo’n achtergrond is doorgaans gemaakt van wit, doorschijnend materiaal. Door er van achteren/onderen licht op te richten kunnen schaduwen geheel worden geëlimineerd, waardoor er vrijstaande opnamen kunnen worden gemaakt. Voor kleureffecten kan hier natuurlijk ook de kleurenfilterset worden gebruikt.

Opnametafels zijn er in verschillende uitvoeringen. Houd er bij de keuze van de grootte rekening mee, dat de achtergrond breed genoeg moet zijn om het onderwerp ook schuin van opzij in beeld te nemen, tenzij u vooraf zeker weet dat u altijd frontaal zult fotograferen.

Opnametafels zijn in diverse hoogten, breedten en uitvoeringen leverbaar.

Achtergrondfolie

Op de opnametafels kunnen ook achtergrondkleurfolies worden gebruikt. Verlichting van onderen is dan niet meer mogelijk. Voor verloop in de achtergrond (van licht naar donker of vice versa) is een lichtbron met kleppenset goed te gebruiken.

Achtergronddoek

Achtergronddoek is verkrijgbaar in egale uitvoering of met een motief of patroon. Er kan uit diverse stijlen en kleurstellingen worden gekozen. Ook zijn er handbeschilderde achtergronddoeken. Er is keuze uit diverse taferelen, en het is zelfs mogelijk achtergronddoeken in opdracht te laten beschilderen.

- Canvas. De canvas achtergronddoeken meten 3 x 6 of 1,5 x 2 m. Het is de bedoeling ze te draperen, dus niet strak gespannen, maar met plooien. Hoe verder ze achter het onderwerp worden gehouden, des te onscherper kunt u ze laten worden.

Ophangen kan met een speciaal ophangsysteem, maar u kunt een eigen oplossing toepassen.

De effen katoenen achtergronddoeken hebben een brede zoom plus montage-ogen, en kunnen eventueel op een zelf geconstrueerd frame worden opgespannen.

- Fleece. De fleece achtergronddoeken zijn zeer licht in gewicht en kreuken niet. Ze zijn doorschijnend, dus u kunt er ook licht achter plaatsen. Fleece achtergronddoeken meten 3 x 6 m.

- Achtergronddoeken met spanveer. De achtergronddoeken met spanveer ontvouwen zichzelf, net als reflectieschermen. Ze zijn handig voor opnamen op locatie of als de studiouitrusting niet permanent opgestald kan staan. Het formaat is 1,8 x 2 m. Er is ook een speciale uitvoering met voorflap, waarbij de achtergrond in de ondergrond doorloopt. De maat is 2,1 x 4,6 m.

Hier is het achtergronddoek een wezenlijk onderdeel van de totale scène geworden. Het dikke canvasdoek laat zich goed plooien en draperen. Zie hoe met koel blauw effectlicht een contrast met de verder warme tinten werd bereikt.

Chromakey

Achtergronddoeken en folies zijn ook leverbaar in groene of blauwe Chromakey-uitvoering. Wordt een object tegen zo’n achtergrond gefotografeerd, dan kunt u het heel makkelijk vrijstaand maken. U kunt er dan eventueel ook een andere achtergrond achter monteren.

Achtergrondpapier

Achtergrondpapier is dik en stevig: het plooit niet. Daardoor is het ideaal voor egale, horizonloze achtergronden. De standaard breedte van een rol is 2,75 m, en een rol is 11 m lang. De rol wordt met een speciaal ophangsysteem aan de muur opgehangen, of met een mobiele achtergrondinstallatie opgesteld. Het papier kan zover worden uitgerold als nodig is. Is het na verloop van tijd vuil of beschadigd, dan kan het worden afgesneden en wordt een schoon stuk afgerold.

Achtergrondpapier is in vele kleuren leverbaar. Rollen van 1,35 x 11 m zijn er ook, maar dan alleen in wit en zwart. Rollen achtergrondpapier zijn probleemloos op maat te zagen met een fijne zaag.

Achtergrondophangsysteem

Voor vaste bevestiging op een muur van de studio zijn er ophangsystemen voor 1 tot 6 rollen achtergrondpapier. Ze kunnen worden gemonteerd op elke breedte die u wilt toepassen. In- en uitrollen gaat met behulp van een ketting. Elektrische uitvoeringen zijn ook leverbaar.

Mobiele achtergrondstandaards

Voor niet permanente toepassingen zijn er verschillende achtergrondsets leverbaar, voor 1 tot 3 rollen. Ze kunnen in verschillende achtergrondbreedtes worden toegepast.

Deze achtergrondset kan ook worden gebruikt om achtergronddoeken op te stellen.

Opnametent

Sterk reflecterende voorwerpen weerspiegelen alles om ze heen, dus dat kan ook het studio-interieur zijn. Een lichttent schermt het object helemaal af en geeft extra verstrooiing van het licht. Door een kleine opening kunt u het objectief van de camera naar binnen steken.

Door een of meer lichtbronnen op de lichttent te richten ontstaat binnenin de tent een diffuse verlichting. Daar kunnen lichtbronnen zonder softbox of paraplu voor worden gebruikt.

Glaswerk, metaal en sieraden laten zich goed fotograferen in een opnametent, die het onderwerp geheel omgeeft met licht, waardoor een schaduwloos beeld ontstaat. De tent vormt tevens een soort witte hemel, waardoor er geen reflecties van lichtpunten kunnen ontstaan.

Een opnametent moet bij voorkeur door twee of meer lichtbronnen worden beschenen.